ნიცაში მუნიციპალური არჩევნების პირველ ტურში ერიკ ჩიოტი ლიდერობს - ვინ ვის წარმოადგენს და რას ნიშნავს ეს ბრძოლა საფრანგეთისთვის

საფრანგეთის ქალაქ ნიცაში 2026 წლის მუნიციპალური არჩევნების პირველი ტური ერთ-ერთ ყველაზე ხმაურიან და სიმბოლურ პოლიტიკურ დაპირისპირებად იქცა. წინასწარი შეფასებებით, ქალაქის მერის პოსტისთვის მებრძოლთა შორის ლიდერობს ერიკ ჩიოტი, რომელიც „მემარჯვენეთა ერთობის“ ხაზით და RN-ის მხარდაჭერით გამოვიდა, ხოლო მოქმედი მერი კრისტიან ესტროსი, პარტია Horizons-ის წარმომადგენელი, მეორე ადგილზე გავიდა. ბრძოლა მხოლოდ ადგილობრივ არჩევნებს აღარ ჰგავს - ის ეროვნული პოლიტიკის ძალთა გადანაწილების ერთგვარ ტესტადაც განიხილება, განსაკუთრებით 2027 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ.

რა აჩვენებს პირველი ტურის შეფასებები

15 მარტის საღამოს გავრცელებული ორი მთავარი შეფასებით, ერიკ ჩიოტი მკაფიოდ ლიდერობს. Ipsos BVA CESI-ის შეფასებით, რომელიც France Télévisions-ის, Radio France-ისა და Public Sénat/LCP-AN-ისთვის მომზადდა, ჩიოტი 41.9%-ს აგროვებს, ხოლო კრისტიან ესტროსი — 31%-ს. სხვა შეფასებით, Ifop-Fiducial-ის მონაცემებით TF1-ის, LCI-სა და Sud Radio-სთვის, ჩიოტი 42.5%-ზეა, ესტროსი კი — 31.6%-ზე. ეს ნიშნავს, რომ ორ მთავარ მარჯვენე კანდიდატს შორის სხვაობა დაახლოებით 10-11 პროცენტული პუნქტია. ამ ეტაპზე ეს არის საექზიტპოლო და შეფასებითი მონაცემები, ხოლო ოფიციალური შედეგების გამოქვეყნებას საფრანგეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრო ახორციელებს.

ვინ არის ერიკ ჩიოტი და ვის წარმოადგენს

ერიკ ჩიოტი ნიცასა და ალპ-მარიტიმის რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მემარჯვენე ფიგურაა. 2026 წლის მუნიციპალურ არჩევნებში ის გამოდის როგორც UDR-RN-ის კანდიდატი. UDR ნიშნავს Union des droites pour la République-ს - „მემარჯვენეთა გაერთიანებას რესპუბლიკისთვის“, ხოლო RN არის Rassemblement National, მარინ ლე პენის პოლიტიკური ბანაკი, რომელიც ფრანგულ პოლიტიკაში უკიდურესი მემარჯვენე ნაციონალისტურ ძალადაა ცნობილი. ფრანგული მედია პირდაპირ მიუთითებს, რომ ნიცაში ჩიოტი არის სწორედ UDR-RN-ის კანდიდატი და მისი კამპანია მიჩნეულია „მემარჯვენეთა გაერთიანების“ საცდელ მოედნად.

ანუ ვის მხარესაა ჩიოტი?

მოკლედ რომ ითქვას, ჩიოტი დგას მკაცრი მემარჯვენე და RN-სთან დაახლოებული ბანაკის მხარეს. მისი კანდიდატურა იმ ხაზს გამოხატავს, რომელიც ტრადიციული მემარჯვენე ამომრჩევლისა და RN-ის ელექტორატის გაერთიანებას ცდილობს. სწორედ ამიტომ ნიცის ბრძოლას ბევრი დამკვირვებელი უყურებს, როგორც ტესტს: რამდენად შეუძლია საფრანგეთის მემარჯვენე ფრთას ერთიან ფრონტად გამოსვლა RN-ის მონაწილეობით.

ვინ არის კრისტიან ესტროსი და ვის წარმოადგენს

კრისტიან ესტროსი ნიცის მოქმედი მერია და ფრანგული ცენტრისტულ-მემარჯვენე სპექტრის ერთ-ერთი გამოცდილი ფიგურაა. ის ეკუთვნის Horizons-ს - ედუარ ფილიპის პარტიას. Horizons ფართო გაგებით განიხილება როგორც ცენტრისტული ზომიერი მემარჯვენე ძალა, რომელიც მაკრონის ეპოქის პოლიტიკურ სივრცეში მარჯვენა ცენტრის ალტერნატივად ჩამოყალიბდა. Le Monde აღნიშნავს, რომ ესტროსი არის ცენტრისტულ-მემარჯვენე Horizons-ის წარმომადგენელი, ხოლო ნიცის არჩევნები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია თავად Horizons-ისთვისაც, რადგან პარტია ამ მუნიციპალურ არჩევნებს საკუთარ ძალის დემონსტრირებად უყურებს.

ანუ ვის მხარესაა ესტროსი?

ესტროსი დგას ზომიერი მემარჯვენე/ცენტრისტული ბანაკის მხარეს. ის არ არის RN-ის ბანაკში და სწორედ ესაა ამ დაპირისპირების ერთ-ერთი მთავარი არსი: ნიცაში ერთმანეთს უპირისპირდებიან არა მარცხენა და მარჯვენა, არამედ ორი განსხვავებული მარჯვენე ერთი ზომიერი, ინსტიტუციური და ცენტრისტული (ესტროსი), მეორე კი უფრო მკაცრი, იდენტობითა და უსაფრთხოების თემებით დამუხტული, RN-თან ალიანსში მყოფი (ჩიოტი).

რატომ ეძახიან მათ „ძველ მოკავშირეებს“ ან „ძმობის მტრებს“

ფრანგული მედია ნიცის არჩევნებს ხშირად აღწერს როგორც ფრატრიციდულ, ანუ „შიდა ომს“ ყოფილ მოკავშირეებს შორის. LCP წერს, რომ ეს არის „ძმური ომი“ ესტროსისა და ჩიოტის შორის, ხოლო Le Monde ხაზს უსვამს, რომ ისინი ოდესღაც ერთ პოლიტიკურ სივრცეში იყვნენ და დღეს ერთმანეთის მთავარი მტრები გახდნენ. სწორედ ამ პირადმა და პოლიტიკურმა განხეთქილებამ არჩევნებს განსაკუთრებული სიმწვავე მისცა.

რა პოლიტიკური სურათი გამოდის მთლიანობაში

თუ ძალიან მარტივად დავშლით, ნიცაში მთავარი მოთამაშეები ასე ნაწილდებიან:

- ერიკ ჩიოტი -მკაცრი მემარჯვენე, UDR-RN, ანუ RN-თან ალიანსში მყოფი ბანაკი;

-კრისტიან ესტროსი - ზომიერი მემარჯვენე/ცენტრისტი, Horizons;

ჟულიეტ შენელ-ლე რუა - გაერთიანებული მემარცხენე და ეკოლოგისტები, PS-PCF-Les Écologistes;

რატომ არის ნიცის არჩევნები ქვეყნის მასშტაბით მნიშვნელოვანი

ნიცა საფრანგეთის ერთ-ერთი ყველაზე სიმბოლური პოლიტიკური ქალაქია. Reuters, Le Monde და სხვა მედიები ამ არჩევნებს უყურებენ როგორც ერთგვარ ეროვნულ ინდიკატორს 2027 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ. ერთი მხრივ, აქ ჩანს, რამდენად შეუძლია RN-სა და მის მოკავშირეებს დიდი ქალაქის ხელში ჩაგდება ან სულ მცირე დომინანტურ ძალად ქცევა; მეორე მხრივ, ნიცა მნიშვნელოვანია Horizons-ისთვისაც, რადგან ესტროსის წარმატება ან მარცხი პირდაპირ აისახება ედუარ ფილიპის ეროვნულ ამბიციებზე.

რა შეიძლება მოხდეს მეორე ტურში

საფრანგეთის მუნიციპალურ არჩევნებში მეორე ტური 22 მარტს იმართება. ზოგადი წესით, მეორე ტურში გადასვლისთვის სია უნდა იყოს საკმარისად ძლიერი, ხოლო 5%-ზე მეტი მხარდაჭერის მქონე სიებს შეუძლიათ სხვა სიებთან შერწყმაც. ამიტომ ნიცაში მთავარი კითხვა იქნება, მოახერხებს თუ არა მარცხენა ფლანგი გაერთიანებას, ან შექმნის თუ არა ვინმე „რესპუბლიკურ ბარიერს“ ჩიოტის წინააღმდეგ. ბოლო დღეებში ფრანგულ მედიაში უკვე აქტიურად განიხილებოდა, შეძლებდნენ თუ არა მარცხენა ძალები შეთანხმებას მეორე ტურის წინ.

რა აძლიერებს ჩიოტის პოზიციას

ჩიოტის ლიდერობა რამდენიმე ფაქტორს უკავშირდება: ნიცაში უსაფრთხოებისა და იდენტობის თემები ტრადიციულად ძლიერად მუშაობს; გარდა ამისა, მისი კამპანია ცდილობდა მემარჯვენე ამომრჩევლის გაერთიანებას. Le Monde და სხვა გამოცემები წერენ, რომ RN დიდი ქალაქების ნაწილში სწორედ ასეთ სიმბოლურ გამარჯვებებს ეძებს, რათა 2027 წლამდე გავლენა გააფართოოს. ნიცა ამ სტრატეგიის ერთ-ერთი მთავარი სამიზნეა.

რა ართულებს ესტროსის მდგომარეობას

ესტროსი მოქმედი მერია, თუმცა ამ არჩევნებში მას დაუპირისპირდა არა მხოლოდ მარცხენა ოპოზიცია, არამედ მისი საკუთარი ძველი მემარჯვენე სივრციდან გამოსული ჩიოტი. ამან ტრადიციული მემარჯვენე ელექტორატი ორად გაყო. გარდა ამისა, ფრანგული მედია ბოლო დღეებში საუბრობდა კამპანიის უკიდურესად დაძაბულ, სკანდალებით დატვირთულ ატმოსფეროზეც, რამაც ნიცის ბრძოლა ერთ-ერთ ყველაზე ტოქსიკურ არჩევნად აქცია.

დასკვნა

ნიცაში ამ ეტაპზე სურათი საკმაოდ მკაფიოა: პირველ ტურში ერიკ ჩიოტი ლიდერობს, ხოლო კრისტიან ესტროსი ჩამორჩება, მიუხედავად იმისა, რომ მოქმედი მერია. თუმცა საბოლოო ბრძოლა ჯერ დასრულებული არ არის, რადგან მეორე ტურში გადამწყვეტი შეიძლება გახდეს მარცხენა ძალების შესაძლო გაერთიანება, ასევე ის, თუ როგორ გადაანაწილებენ ხმებს უფრო მცირე სიები. ამავე დროს, ნიცის არჩევნები უკვე გასცდა ადგილობრივ მნიშვნელობას და იქცა შეკითხვად მთელი საფრანგეთისთვის: იმარჯვებს თუ არა ზომიერი მემარჯვენეობა, თუ მყარდება ახალი მემარჯვენე ალიანსი RN-ის მონაწილეობით?